Skip links

Văn Miếu Sơn Tây: Di tích lịch sử văn hoá xứ Đoài

Khám phá Di tích lịch sử văn hoá Văn Miếu Sơn Tây

Lịch sử hình thành Văn Miếu Sơn Tây

Văn miếu (文廟), tên đầy đủ là Văn Tuyên Vương miếu (文宣王廟), còn được gọi là Khổng miếu (孔廟) hoặc Phu tử miếu (夫子廟), là miếu thờ Khổng Tử tại các nước Á Đông.

Vào đầu thế kỷ 19, “trấn” được dùng trong việc gọi tên các địa giới hành chính ở miền Bắc. Trấn Sơn Tây là một trong 5 trấn của Bắc thành, tính từ tỉnh Ninh Bình ngày nay trở ra bao gồm: Sơn Tây, Sơn Nam thượng , Sơn Nam hạ, Hải Dương và Kinh Bắc. Trấn Sơn Tây hồi đó có 5 phủ, 24 huyện, 1259 xã. 

Khi vua Gia Long lên ngôi và trị vì gần 20 năm (1802 – 1819), Vua đã cho xây dựng Quốc Tử Giám ở Kinh đô Huế (trước đó đã có Văn Miếu Quốc Tử Giám ở Hà Nội được xây dựng thời Lý). Đồng thời hạ chỉ cho các trấn được phép lập nhà Văn Miếu (chủ yếu là tôn thờ Đức thánh Khổng tử và các học trò) để tỏ lòng kính trọng nho học. 

Văn Miếu Sơn Tây

Văn miếu Sơn Tây là Văn Miếu của Trấn Tây. Đây là một trong bốn văn miếu của tứ trấn Thăng Long xưa.

Được biết, thời nhà Nguyễn, Văn Miếu Sơn Tây nằm ở Cam Thịnh. Đến tháng 7 âm lịch năm Đinh Mùi, niên hiệu Thiệu Trị thứ 7 (1847), Văn miếu tỉnh Sơn Tây được dời đến làng Mông Phụ thuộc tổng Cam Giá Thịnh. 

Năm Thành Thái thứ 3, tổng đốc Sơn Tây là Long Cương Cao Xuân Dục cho trùng tu lại đồng thời soạn họ tên các vị giáp khoa mà khắc vào bia đá. Văn Miếu Sơn Tây chính thức được khánh thành vào năm 1892.

Văn Miếu xưa được hình thành với nhiều hạng mục công trình như: cổng Tam quan, hồ nước, lầu chuông, lầu khánh, toà đại bái đường, nhà tả hữu vu, sân, hệ thống tường bao, hệ thống cây xanh và cây ăn quả. 

Văn Miếu Sơn Tây được triều đình cho xây dựng để tôn thờ Đức thánh Khổng Tử, tứ phối (bốn học trò xuất sắc của Đức Thánh là: Nhan Tử, Tăng Tử, Tử Tư, Mạnh Tử) và 72 vị hiền triết.

Ngoài ra, trong Văn Miếu còn lưu 2 tấm bia khắc tên 288 vị đỗ khoa bảng của vùng xứ Đoài. Họ sinh ra và lớn lên tại các huyện của Hà Nội và tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ ngày nay như: Hoài Đức, Quốc Oai, Phúc Thọ, Thạch Thất , Bạch Hạc , Lập Thạch. Các vị này đã tham gia và đỗ đạt qua 2 kỳ thi do triều đình tổ chức là thi hội và thi đình.

Văn Miếu Sơn Tây cũng là nơi ghi dấu những buổi đàm văn, đàm đạo Khổng, nơi chuyển tải tinh thần hiếu học xưa của người dân xứ Đoài. Đây là công trình tiêu biểu về văn hóa, tâm linh, có quy mô bề thế và mang tầm quan trọng giống như Văn Miếu Xích Đằng (Hưng Yên), Mao Điền (Hải Dương), Bắc Ninh và một số nơi khác. 

Văn Miếu Sơn Tây được xây dựng trên một khu đất rộng, hình chữ nhật, xung quanh có tường xây bằng gạch đá ong bao quanh, nhìn về hướng Nam nơi có dòng Tích giang thơ mộng chảy qua. 

Toàn bộ di tích được dàn trải trên một trục thần đạo với nhiều hạng mục bề thế uy nghiêm chạy dọc theo hướng bắc – nam.

Trải qua các giai đoạn lịch sử, nhất là sau khi hòa bình lập lại năm 1954, di tích Văn Miếu chịu nhiều sự tác động của tự nhiên và xã hội nên các hạng mục công trình đã bị xuống cấp, biến dạng.

Phục dựng Văn Miếu Sơn Tây

Trải qua các cuộc kháng chiến giành độc lập của dân tộc cũng như sự tác động của khí hậu, những khó khăn thời kỳ đất nước mới bắt đầu khôi phục lại nền kinh tế sau chiến tranh nên nhiều hạng mục và công trình trong di tích đã bị xuống cấp, biến dạng cùng với đó là các hiện vật cũng bị thất lạc. 

Vào năm 2007, Văn Miếu Sơn Tây đã được Nhà nước ra quyết định xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

Đến năm 2008, UBND thị xã Sơn Tây đã chỉ đạo các phòng, ban, ngành của thị xã phối hợp với các cấp, ngành liên quan thiết kế, lập dự án phục hồi và phát huy giá trị di tích Văn Miếu Sơn Tây.

Trước năm 2011, trên nền di tích, chính quyền đã cho xây dựng một cơ sở cao 7 tầng để chế biến thức ăn chăn nuôi. Năm 2012, chính quyền thành phố Hà Nội cho di dời cơ sở chế biến thức ăn chăn nuôi này để phục dựng lại Văn miếu Sơn Tây.

Đến nay, một số hạng mục chính của Văn Miếu Sơn Tây đã được phục dựng trên khu đất cũ của di tích, với tổng diện tích gần 4 ha, nằm ở vị trí gần trục đường quốc lộ 32. 

Bao gồm các hạng mục chính trải dài theo trục thần đạo là trục bắc – nam, hướng vào chính là ở hướng Nam như: Văn Miếu Môn, Lầu Chuông, Lầu Khánh, Tả Vu, Hữu Vu, Thượng điện, Đại Bái đường, Đền Khải thánh, sân lễ hội, phía trước là hồ sen, xung quanh là vườn cây xanh.

Vào đầu năm 2018, UBND thị xã Sơn Tây đã bàn giao di tích lịch sử Văn Miếu, xã Đường Lâm cho Ban Quản lý di tích Làng cổ Đường Lâm trực tiếp quản lý. 

Mấy năm nay, cứ vào đầu xuân, Thị xã Sơn Tây lại phát động Tết trồng cây tại Văn Miếu Sơn Tây, giúp cho cảnh quan này càng xanh sạch đẹp, thu hút du khách gần xa.

Di tích Văn Miếu sẽ tạo ra một điểm tham quan, nghiên cứu, góp phần khẳng định, chứng minh một địa chỉ tiêu biểu của kho bảo tàng văn hóa xứ Đoài, giáo dục, tôn vinh truyền thống hiếu học cho các thế hệ.

Trước nhiều kỳ thi, các thí sinh thường đến thắp hương xin lộc cầu ước cho nguyện vọng thành đạt. Học sinh các cấp học trong vùng vẫn đến đây tham quan học tập để hiểu thêm về truyền thống hiếu học của quê hương. 

Những năm gần đây, vào ngày Rằm tháng Giêng, các thành viên của Câu lạc bộ thơ Xứ Đoài về đây bình thơ, xướng, họa rất vui.

Được kỳ vọng, sau khi phục dựng hoàn thành, Văn Miếu Sơn Tây cùng với Đền Và, Thành cổ Sơn Tây, làng cỏ Đường Lâm, Miếu Mèn… sẽ là những điểm đến du lịch tâm linh của xứ Đoài thơ mộng, thu hút khách du lịch gần xa mỗi khi về thăm vùng Ấp cổ Hai vua.

Giải pháp cho “con đường di sản” Sơn Tây

Với hệ thống di tích dày đặc, mang tính đặc trưng điển hình nên du lịch văn hóa lịch sử được xác định là một trong ba sản phẩm chính của du lịch Sơn Tây, cùng với du lịch sinh thái nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí. 

Trọng điểm của du lịch văn hóa lịch sử Sơn Tây là Khu trung tâm thị xã – Thành cổ – Đền Và – Làng cổ Đường Lâm. 

Phát biểu về mục tiêu phát triển du lịch trở thành nền kinh tế mũi nhọn thị xã Sơn Tây, Ông Lê Đại Thăng, Phó Chủ tịch UBND thị xã Sơn Tây cho biết: Thị xã đang triển khai thực hiện Nghị quyết số 08/NQ-TU của Ban Thường vụ Thị ủy Sơn Tây về “Tăng cường công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn thị xã, gắn với phát triển kinh tế du lịch, dịch vụ giai đoạn 2017 – 2020 và những năm tiếp theo”. 

Trong 3 năm qua, Sơn Tây đã tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp 16 di tích với tổng số vốn là 108 tỷ đồng, trong đó vốn xã hội hóa gần 4 tỷ đồng. Riêng tại làng cổ Đường Lâm đã tu bổ, tôn tạo nhiều di tích và nhà cổ, xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu cấp đất giãn dân với tổng số tiền gần 118 tỷ đồng để bảo tồn và phát huy giá trị làng cổ Đường Lâm gắn với phát triển du lịch. 

Cuối năm 2019, Sở Du lịch Hà Nội đã công nhận làng cổ Đường Lâm là điểm đến tiêu biểu của thành phố. Đây là cơ hội để Đường Lâm và Sơn Tây tiếp tục phát triển dòng sản phẩm du lịch văn hóa – lịch sử như một thế mạnh nổi bật.

Ông Nguyễn Tiến Đạt, Giám đốc Công ty TNHH du lịch AZA Travel cho rằng, có thể coi trục tour Khu trung tâm thị xã – Thành cổ – Đền Và – Làng cổ Đường Lâm là “con đường di sản” của thị xã Sơn Tây. 

“Không chỉ là những di tích đơn thuần, “con đường di sản” này còn có sức hấp dẫn đặc biệt với những di sản văn hóa phi vật thể hấp dẫn như Lễ hội đền Và, lễ giỗ Phùng Hưng,… cùng những phong tục, tập quán truyền thống được giữ gìn nguyên vẹn.”

“Trước mắt, Sơn Tây cần tăng cường kết nối các điểm di tích này với các hoạt động trải nghiệm tại làng cổ Đường Lâm, đồng thời đẩy mạnh hợp tác với các đơn vị lữ hành để sản phẩm dễ tiếp cận du khách hơn”, ông Đạt chia sẻ thêm.

Đề cập đến việc giới thiệu, quảng bá về hệ thống di tích lịch sử, những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất xứ Đoài và những điểm đến thu hút khách du lịch của thị xã Sơn Tây, Bà Phan Thị Thu Hương, Trưởng phòng Văn hóa – Thể thao thị xã Sơn Tây nhấn mạnh: 3 năm qua (2017 – 2019), Sơn Tây đã xây dựng 20 chương trình với 250 tin, bài trên Đài Truyền thanh thị xã; đăng tải gần 400 tin, bài trên Cổng thông tin điện tử Sơn Tây, Website Làng cổ Đường Lâm; biên soạn và xuất bản 3.000 cuốn Cẩm nang du lịch Sơn Tây…

Sơn Tây cũng phối hợp với Sở Du lịch, Sở Văn hóa – Thể thao Hà Nội tổ chức 6 lớp tập huấn về du lịch cho cán bộ làm công tác quản lý di tích, du lịch và người dân Đường Lâm, thu hút trên 500 lượt người tham gia; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng cho đội ngũ thuyết minh viên tại di tích và chủ hộ nhà cổ để phục vụ công tác hướng dẫn cho khách tham quan… 

Hy vọng trong thời gian không xa cùng với các điểm di tích và danh lam thắng cảnh quý như: Đền Và, Thành cổ, quần thể di tích làng cổ ở Đường Lâm, Văn Miếu Sơn Tây sẽ trở thành điểm tham quan giáo dục truyền thống văn hiến lịch sử văn hoá, góp phần thúc đẩy sự phát triển “con đường di sản” của thị xã Sơn Tây, thu hút ngày càng nhiều du khách thập phương đến tham quan, thưởng ngoạn.     

 

Để tìm hiểu META365 và các ứng dụng của công nghệ VR360, VR Tour trong bất động sản cùng các lĩnh vực khác như thế nào thì bạn có thể tham khảo bài viết của chúng tôi tại đây.
Tham khảo một số VR Tour các dự án bất động sản mà META365 ứng dụng công nghệ VR360, có thể bạn quan tâm tại đây.
Nếu bạn muốn tham gia trung tâm giao dịch bất động sản phi tập trung, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ nhanh chóng nhất:
META365 – Trung tâm giao dịch bất động sản phi tập trung.
Email: [email protected]
Hotline: (+84) 982.422.398
Website: https://meta365.vn/
Trang web: https://meta365.ai/
Facebook: https://www.facebook.com/meta365land
Twitter: https://twitter.com/Meta365Official
Youtube: META365